سه روش متداول راه اندازی کسب و کار در ایران و جهان

هوالعلیم

نویسنده: محمدرضا آقازاده (گردآوری و تلخیص)

مخاطب: علاقمندان به کارآفرینی

موضوع اصلی: کارآفرینی

مدت زمان برای مطالعه: 10 دقیقه

کارآفرینی موتور رشد اقتصادی کشورهاست که بدون آن رشد بهره‌وری و خلق مشاغل جدید بسیار دشوار خواهد بود. مطالعات درباره کشورها نشان می‌دهد که آموزش افراد، فرهنگ‌سازی و ایجاد وجهه مناسب برای کارآفرینان در جامعه، کافی نبوده بلکه بروز کارآفرینی نیازمند محیطی مساعد نیز هست. ازاین‌رو توسعه کارآفرینی درگرو توجه به موضوعات مختلف از زوایا و جنبه‌های متعددی است.

بر اساس گزارش شاخص جهانی کارآفرینی رتبه کارآفرینی ایران در سال ۲۰۱۸ با افزایش ۱۳ رتبه‌ای در میان ۱۳۷ کشور جهان ۷۲ است و همچنین در منطقه منا (MENA) ۱۱ (در سال ۲۰۱۸ بحرین از منطقه منا خارج‌شده و جزو کشورهای منطقه اقیانوسیه قرارگرفته است) می‌باشد که در مقایسه با سال قبل ۳ رتبه بهبود یافته است. همچنین ایران با 7/4 بهبود امتیاز در سال ۲۰۱۸ جایگاه پنجمین کشور جهان در بهبود امتیاز را تجربه کرد. اما متاسفانه، گلوگاه‌های موجود در اکوسیستم کارآفرینی کشور کماکان در وضعیت نامطلوبی به سر می‌برند. این شواهد حاکی از نامتناسب بودن فضای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور ودر نهایت انگیزه‌های کارآفرینی فردی در سطح جامعه است که با اتخاذ سیاست‌هایی در سطح کشور قابل بهبود است. با گذر از ضرورت توجه به کارآفرینی، به صورت سریع، 3 روش اصلی کارآفرینی در ایران و جهان را با هم مرور می کنیم.

روش اول: خرید کسب و کار

یکی از آسان ترین روش های کارآفرینی، خرید کسب و کاری است که در حال فعالیت است. مزایای این شیوه راه اندازی کسب و کار عبارت است از:

از آنجا که کسب و کار قبلا فعالیت می کرده، استمرار عملیات آن در آینده، مورد انتظار است.
به تلاش ها و صرف زمان اضافی که مرحله پیش از راه اندازی نیاز دارد، احتیاج نخواهد بود.
برخی مواقع، به دلیل شرایط ویژه ای که وجود دارد، می توان با چانه زنی، کسب و کار را باقیمتی پایین تر از ارزش واقعی آن خرید.

البته این روش، معایبی نیز خواهد داشت که عبارت است از:

ممکن است موفقیت کسب و کار، وابستگی زیادی به مالک و شخصیت او داشته باشد.
ممکن است از بازار محصولات و خدمات کسب و کار به حد اشباع رسیده باشد.
ممکن است کسب و کار به قیمتی بالاتر از ارزش واقعی آن خریده شود.
معمولا کارآفرین نمی تواند خلاقیت و ایده های خود را آن طور که باید، پیاده کند.

در این شیوه، چنانچه ذات مأموریت اصلی کسب و کار به واسطه تغییرات ناشی از خرید، دستخوش تحول شود، دوره عمر جدیدی برای این کسب و کار رغم خواهد خورد.

روش دوم: پذیرش نمایندگی

در این شیوه کسب و کار که به آن فرانچایز هم گفته می شود،؛ یک عامل فروش (فرانچایزی) که قصد راه اندازی کسب و کار را دارد، با یک امتیازدهنده (فرانچایزر) توافق می کند که محصولات یا خدمات امتیاز دهنده را به فروش برساند. این شیوه، یکی از متداول ترین روش های راه اندازی کسب و کار در سال های اخیر است. البته برخی نیز این شیوه توسعه کسب و کار را از آرزوهای هر کارآفرین می دانند. برند مک دونالد از آمریکا و شیرین عسل در ایران، نمونه های جذابی از این نوع کارآفرینی هستند.

روش سوم: شروع کسب و کار از صفر

در این شیوه، کار آفرین، خود، بهره برداری از فرصت و ایده کسب و کار را (از ابتدا) آغاز می کند. بسته به شرایط و عوامل گوناگونی مانند مالیات، میزان مسئولیت مالکان، نیازمندی های مالی، اهداف کسب و کار، میزان کنترل بنیانگذاران بر کسب و کار، مسئله جانشینی و هزینه روش و …، کارآفرین شیوه های مختلفی را در این چارچوب می تواند انتخاب نماید.

مالکیت شخصی: شاید بتوان گفت ساده ترین شیوه مالکیت، مالکیت شخصی است. مالکیت شخصی همانطور که عنوان آن نشان می دهد، کسب و کاری است که یک نفر مالک آن است و آن را اداره می کند. در مالکیت شخصی، اموال، دارایی های کسب و کار و کارآفرین، از یک دیگر قابل تفکیک نیستند و کسب و کار، شخصیت حقوقی مجزا از مالک آن را به صورت رسمی ندارد. به عنوان مثال عموما اصناف در این بخش قرار می گیرند.
شرکت داری: شرکت، ماهیت جداگانه ای از مالکینش دارد و می تواند کسب و کار انجام دهد، ارتباطات داشته باشد، مالک سرمایه باشد و مالیات بپردازد و … . به بیان دیگر، شرکت تجاری، شخصیت حقوقی مستقل از شخصیت حقیقی موسسان و مدیران خود دارد.
شراکت: شراکت اجتماعی از دو یا چند نفر است که به طور مشترک، مالکیت کسب و کاری را به منظور به دست آوردن سود، عهده دار می شوند. در شراکت، مالکین مشترک (شرکا) دارایی ها، تعهدات و سودهای بدست آمده را طبق قرارداد شراکت از پیش تنظیم شده، شهیم می شوند. در صورت دارا بودن شرایط کسب و کارهای نوپا (استارتاپ ها) در این گروه قرار می گیرند.

در انتها به این آمار توجه کنیم که: حداقل 74 درصد از میلیونرها ثروت خود را از راه شروع و راه اندازی کسب و کار خودشان به دست آورده اند.

ملاحظات فایده مندی:

–

منابع:

احمدپور داریانی، محمود؛ مقیمی، سیدمحمد (1390). مبانی کارآفرینی. تهران. فراندیش.
Zimmerrer, T., Scarborough, N. (2006). Essentials of entrepreneurship and small business management, prentice hall.
گزارش مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی
تجربیات نگارنده.